Niedostosowanie się do polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego

Brak reakcji na nakaz zatrzymania nie skoczy się wyłącznie na mandacie. Od czasu wprowadzenia w 2017 przestępstwa drogowego jakim jest niedostosowanie się do polecenia zatrzymania pojazdu niesubordynowanemu kierowcy grozi kara pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności. Przepis ten dotyczy sytuacji pościgu policyjnego, czyli nie będzie dotyczył standardowej kontroli drogowej, gdy radiowóz był zaparkowany na poboczu. Sąd wydający wyrok pozbawienia wolności jest także zobligowany orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Trwanie zakazu może wynosić od roku do nawet 15 lat. Przepisy dotyczą wszelkich pojazdów wyposażonych w silnik. Kwalifikują się one również do osób nie posiadających prawo jazdy. Zmiany w prawie podyktowane są niebezpieczeństwem, jakie wywołują pościgi na drogach. Dotychczas taka sytuacja traktowana była jako wykroczenie, której konsekwencją była grzywna i do 30 dni aresztu.

Kto może nakazać zatrzymanie pojazdu?

Prawo do zatrzymania pojazdu przysługuje Policji, inspektorom Transportu Drogowego, funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej oraz Straży Granicznej. W terenie zabudowanym oraz po okazaniu legitymacji służbowej prawo takie posiadają także policjanci nieumundurowani.

Zgodnie z przepisami art. 178b kodeksu karnego prawidłowe polecenie zatrzymania powinno być wydane przy użyciu sygnałów dźwiękowych lub świetlnych, w warunkach dostatecznej widoczności. Jeżeli takich nie ma, do wydania nakazu policjant musi użyć latarki z czerwonym światłem lub specjalnej tablicy ze światłem odblaskowym lub czerwonym. Co ważne, oba pojazdy muszą znajdować się w ruchu.

Podstawa prawna

• Art. 42 par 1a pkt 1 i art 178b ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2018 r. poz. 1600z późn. zm.)
• Art. 92 par 2 ustawy z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2018 r. poz. 618 z późn. zm.)
• Par 2 i 3 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2008 r. nr 132, poz 841 ze zm.)

Za brak takich umiejętności szybkiego zareagowania w sytuacji krytycznej, których jest wiele na drodze, w dużej mierze ponosi brak odpowiednich szkoleń na kursach prawo jazdy. Instruktorzy starają się przekazać możliwie jak największą wiedzę w jak najkrótszym czasie, przez co wiele częstych manewrów, które przyjdzie nam wykonywać w późniejszym czasie na drodze, mamy nie przećwiczonych. Oczywiście bardziej doświadczonym i opanowanym kierowcom, którzy już nie raz bywali w podobnych sytuacjach, wykonanie odpowiedniego manewru umożliwiającego przejazd pojazdu uprzywilejowanego nie stanowi większego problemu.

Sposób zachowania się uczestników ruchu drogowego podczas spotkania z pojazdem uprzywilejowanym określa Dział II Rozdział 1. Art. 9 Ustawy Prawo o ruchu drogowym:

„Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani ułatwić przejazd pojazdu uprzywilejowanego, w szczególności przez niezwłoczne usunięcie się z jego drogi, a w razie potrzeby zatrzymanie się.”

Przepisy, jak widać, jasno określają, co kierowca zrobić powinien.

Dlatego jeżeli znajdziesz się w podobnej sytuacji musisz zadziałać szybko i przemyślanie, tak aby cały manewr na drodze był bezpieczny dla ciebie i innych uczestników ruchu drogowego. Gwałtowne hamowanie przed pojazdem uprzywilejowanym to bardzo zły pomysł i niestety bardzo częsty. Rozpędzony samochód uprzywilejowany nie będzie w stanie wyhamować. Czasami wystarczy chwilę pomyśleć, spojrzeć w lusterko, przejechać 10 cm, aby przepuścić np. karetkę dalej.
Kierowcy stojący na czerwonym świetle przed przejściem dla pieszych często panicznie boją się podjąć decyzję o wjechaniu na owe przejście (z minimalną prędkością, nawet jeśli na przejściu nie ma ani jednej osoby).